Reklama | Kontakt |

Historia Krakowa - najważniejsze daty z dziejów Krakowa

| |
  
Rozwój osadnictwa na obszarze dzisiejszego Krakowa sięga epoki paleolitu i rozpoczął się ok. 50 tys. lat temu. Tak archeolodzy interpretują znaleziska narzędzi krzemiennych oraz ślady obozowisk gromad ludzkich, ale trudno jednoznacznie określić, ile tys. lat temu powstała osada nazwana później Krakowem. Pierwszy dokument pisany, gdzie trzykrotnie występuje nazwa miejscowa Krakowa, to relacja kupca i podróżnika z arabskiej wówczas Hiszpanii, Ibrahima ibn Jakuba, datowana na 965.

Głównym punktem osadniczym było wzgórze wawelskie, z natury obronne, gdyż otaczały je rozlewiska Wisły. Na niższych wzniesieniach, między dopływami tej rzeki - Rudawą i Prądnikiem, istniały także dogodne warunki do stałego osadnictwa. Zbiegające się pod Wawelem szlaki handlowe umożliwiły wykształcenie się osady targowej o cechach osiedla miejskiego. Osada ta znajdowała się wówczas wraz z terytorium tzw. państwa Wiślan pod zwierzchnictwem książąt czeskich i dopiero w 990 została ostatecznie włączona do państwa Mieszka I. Rangę istniejącego tu osadnictwa podnosi fakt utworzenia w 1000 biskupstwa krakowskiego.

VII - VIII w. - Prawdopodobne powstanie kopców: Krakusa i Wandy
IX w. - Powstanie warownego grodu i podegrodzia na Wawelu
W drugiej połowie tego wieku wykrystalizowało się plemienne państwo Wiślan. Być może jego centrum stanowił ówczesny Kraków. Pod koniec IX wieku państwo Wiślan traci niezależność na rzecz rzeszy Wielkomorawskiej rządzonej przez księcia Świętopełka. Po jego upadku wskutek najazdu Węgrów w 907 roku Wiślanie uzyskali niepodległość. Weszli jednak w luźny stosunek zależności od Czech.
965 r. - Żydowski kupiec Ibrahim ibn Jakub wzmiankuje o Krakowie w relacji z podróży po krajach słowiańskich.
1038 r. - Kraków zostaje stolicą kraju kiedy to książę Kazimierz zwany Odnowicielem czyni gród swoją siedzibą
1079 r. - Śmierć biskupa Stanisława
Według przekazów i legendy król Bolesław Śmiały wraz z rycerzami w kościele na Skałce zabija biskupa Stanisława . Śmierć ta będzie aż po czasy dzisiejsze wykorzystywana przez duchowieństwo katolickie jako przykład konfliktu władz świeckich z duchowieństwem.
1090 - 1098 r - król Władysław Herman inicjuje budowę pierwszej katedry wawelskiej
1200 r - trzęsienie ziemi w Krakowie
1207 r - Wincenty Kadłubek zostaje biskupem krakowskim. Autor " Chronica Polonorum"
1241 r - najazd Tatarów na Polskę, zniszczenie Krakowa
1257 r - lokacja Krakowa na prawie niemieckim przez króla Bolesława Wstydliwego oraz wytyczenie Rynku Głównego
Wszystkie ulice według prawa magdeburskiego winny się rozchodzić promieniście pod kątem prostym, ale do dzisiaj w mieście jednak istnieją budowle świadczące o ich przedlokacyjnym charakterze i spełnianiu ważnych funkcji. Tymi budowlami są kościoły: Mariacki, Św. Jana i Św. Wojciecha stojące ukośnie do wszelkich osi. Widać też że królewscy geodeci mieli ważne powody oby ominąć inne obiekty skoro zdecydowali się na wykonanie krzywizn ulic: Mikołajskiej, Brackiej , Kanoniczej oraz pozostawienie ul. Grodzkiej wychodzącej z Rynku nie pod katem prostym czyli niezgodnie z zasadami prawa lokacyjnego.
1291 r - wojska czeskie zajmują Kraków na 15 lat
1347 r - król Kazimierz Wielki ustanawia pierwszy w Polsce porządek górniczy zwany inaczej Statutem Żup Krakowskich
1364 r - powstaje Akademia Krakowska
1364 r - zjazd monarchów europejskich i słynna uczta u rajcy miejskiego Mikołaja Wierzynka
1366 r - lokacja miasta Kleparza
Nadanie praw miejskich przez króla Kazimierza Wielkiego. Początkowo miasto nazwano Florencją jednakże już po niedługim czasie używana jest nazwa Clepardia.
1380 - 1400 r - budowa gotyckich Sukiennic
1386 r - na Wawelu koronuje się na króla Polski: wielki książę Władysław Jagiełło
Król ten zapoczątkował 200 - tu letnie panowanie nowej dynastii na polskim tronie; Jagiellonów. Wcześniej jednak został ochrzczony w kościele OO. Franciszkanów.
1477 - 1489 r - Wit Stwosz tworzy w Kościele Mariackim ołtarz
1498 r - ukończona zostaje budowa Barbakanu
1525 r - Hołd pruski złożony na rynku krakowskim przez księcia pruskiego Albrechta Hohenzollerna królowi polskiemu Zygmuntowi I Staremu.
1553 r - założono na Kazimierzu Cmentarz Remut'h
1565 r - Bractwo Kurkowe otrzymuje w darze od króla Zygmunta Augusta słynnego srebrnego kura
1590 r - na żydowskim Kazimierzu powstaje synagoga Wysoka
1609 r - Zygmunt III Waza przenosi stolicę Polski do Warszawy wyprowadzając się wraz z rodziną z Wawelu
1655 r - najazd Szwedów na Polskę i zdobycie Krakowa
1745 r - powstaje Akademia Sztuk Pięknych
W tym to bowiem roku uniwersytet roztoczył opiekę nad artystami w Krakowie, zakładając szkołę rysunku i rzeźby. Placówkę tą zamieniono w 1818 roku w wydział a w 1877 roku w samodzielną Szkołę Sztuk Pięknych. W 1910 roku awansuje ona do rangi Akademii. Z Akademią związane były najpoważniejsze postacie tego okresu takie jak: Julian Fałat, Teodor Axentowicz, Józef Chełmoński, Stanisław Wyspiański, Leon Wyczółkowski, Jacek Malczewski, Józef Mehoffer. Pierwszym rektorem był Jan Matejko.
1777 r - Hugo Kołłątaj przeprowadził reformę Akademii Krakowskiej
1784 r - Austriacy zakładają konkurencyjne względem Krakowa miasto Podgórz
1791 r - likwidacja rozbicia administracyjnego. Kraków, Kleparz, Kazimierz i inne jurydyki połączono w jedno miasto
1792 r - podział miasta na cztery cyrkuły: Śródmieście, Kazimierz, Garbary, Kleparz z Krowodrzą
1794 r - gen. Tadeusz Kościuszko wraz z wojskiem wkracza do Krakowa
24 marca składa przysięgę na Rynku Głównym. Rozpoczyna działalność Komisja Porządkowo Cywilno-Wojskowa. Zadaniem jej jest mobilizacja wojska, rozbudowa fortyfikacji rozpoczętych w 1790 roku. 15 czerwca miasto kapituluje. Jest to początek półtorarocznej okupacji pruskiej.
1798 r - inicjuje swoją działalność krakowski Teatr Stary
1801 r - miasto otrzymuje miejski cmentarz zwany Cmentarzem Rakowickim na wykupionych pokarmelitańskich gruntach
1804 r - Kraków ogłoszono miastem otwartym.
Stało się to przyczyną do wyburzenia średniowiecznych murów obronnych
1816 r - założono Krakowskie Towarzystwo Naukowe
1820 r - decyzją senatu Wolnego Miasta Krakowa w miejscu zasypanych dawnych fortyfikacji miejskich i wyburzonych średniowiecznych murów obronnych, powstają Planty krakowskie
1820 - 1823 r - ma miejsce sypanie Kopca Kościuszki
1846 r - wybucha Powstanie Krakowskie
W nocy z 22 na 23 lutego powstaje Rząd Narodowy. Austria anektuje miasto. Do Wolnego Miasta Krakowa wkraczają oddziały austriackiego wojska. 27 lutego w starciu z Austriakami w Podgórzu ginie Edward Dembowski.
1850 r - wielki pożar miasta trwający 10 dni. Spłonęło 160 domów, 4 kościoły i dwa klasztory
1879 r - powstaje pierwsze na ziemiach polskich muzeum - Muzeum Narodowe
1893 r - otwarcie Teatru im. Juliusza Słowackiego
1895 r - odsłonięcie pomnika Adama Mickiewicza
1895 r - Apolinary Michalik zakłada słynną kawiarnie przy ul. Floriańskiej
1900 r - wesele Rydla i Mikołajczykówny
W podkrakowskich Bronowicach odbyło się słynne wesele młodopolskie L. Rydla i
J. Mikołajczykówny. Wydarzenie to stanowi temat dramatu Wyspiańskiego "Wesele"
1904 r - Stanisław Wyspiański projektuje strój dla słynnego krakowskiego Lajkonika
1906 r - powstanie pierwszych klubów sportowych "Cracovii" i "Wisły"
1914 r - z krakowskich Oleandrów wyrusza I Kompania Kadrowa
W okresie I Wojny Światowej Kraków jest głównym ośrodkiem politycznym Polski. To tutaj działa Naczelny Komitet Narodowy.
1919 r - otwarcie Akademii Górniczej
1927 r - Antoni Wasilewski rzuca hasło zorganizowania dorocznego konkursu na najpiękniejszą szopkę bożonarodzeniową.
Ten zwyczaj przetrwał do dziś a wiele z wykonanych prac to prawdziwe arcydzieła. Najpiękniejsze z nich znd. się w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa.
1927 r - codziennie przez radio o godz. 12 z Wieży Mariackiej transmitowany jest w eter hejnał
1941 r - powstaje getto żydowskie w Podgórzu
1945 r - Niemcy opuszczają Kraków
Do miasta wkraczają sowieckie wojska. Rządy w Polsce przejmują na 44 lata komuniści. Rozpoczynają się "czystki " przeprowadzane przez NKWD i UBP.
1950 r - najstarsza część kopalni soli w Wieliczce zostaje przeobrażona w Muzeum Zup Krakowskich
1956 r - powstała słynna "Piwnica pod Baranami"
Przez tą kuźnię talentów przewinęli się chyba wszyscy krakowianie którzy stworzyli i tworzą coś oryginalnego w dziedzinie sztuki. Od założenia do chwili śmierci szefem i duchem tej piwnicy był Piotr Skrzynecki. Najgłośniejsze nazwiska związane z "Piwnicą pod Baranami" to: Krzysztof Penderecki, Jerzy Bereś, Bolesław Chromy, Krystyna Lelicińska, Magda Pruszyńska, Krystyna Zachwatowicz, Kazimierz Wiśniak, Waldemar Krieger, Ewa Demarczyk, Tadeusz Kwinta, Krzysztof Litwin, Wiesław Dymny, Mieczysław Święcicki, Danuta Leszczyńska - Kluzowa, Krzysztof Komeda, Andrzej Kurylewicz, Leszek Długosz, Marek Grechuta, Wanda Warska, Grzegorz Turnau, Andrzej Sikorowski, Zbigniew Preisner, Anna Szałapak, Jacek Wójcicki, Jan Nowicki, Jan Kanty Pawluśkiewicz.
1968 r - wydarzenia na Uniwersytecie Jagiellońskim
Dochodzi do starć studentów i nauczycieli akademickich z oddziałami Milicji Obywatelskiej. Była to prowokacja rządu komunistycznego chcącego usunąć niewygodnych ludzi pod pretekstem szerzącego się syjonizmu.
1978 r - Kraków wpisany przez UNESCO na listę Światowego Dziedzictwa
1978 r - dotychczasowy Arcybiskup Metropolita Krakowski, kościoła rzymsko - katolickiego w Krakowie - ksiądz Kardynał Karol Wojtyła zostaje papieżem
1989 r - pada skompromitowany i niereformowalny ustrój komunistyczny w Polsce
2004 r - w Krakowie umiera Czesław Miłosz